In de pers : Peter Samwel

Van belang…


sept 2018

Als Voorganger begeleid ik o.a. mensen met levensvragen in Bennekom. Als zodanig bezoek ik ook Bennekommers die worden opgenomen in het Gelderse Vallei Ziekenhuis in Ede. Ik heb een personeelspas waardoor overal in het ziekenhuis zichtbaar is wie ik ben en vanuit welke discipline ik er kom. Ik meld me dan aan op de betreffende afdeling, toon mijn pas en vraag of mijn bezoek op dat moment gelegen komt. Pas na toestemming begeef ik me naar het ziekbed.
Zo ook afgelopen maandag. Ik ging op bezoek bij een meneer die in de weekend ervoor plotseling was opgenomen vanwege een acute situatie. We zitten nog maar net samen in gesprek of de verpleegster waar ik me eerder meldde, onderbreekt ons met de mededeling dat meneer, eerder dan verwacht, nu al op de planning staat voor de scan die nog gemaakt moet worden.
Al vaker maakte ik mee dat een directe medische activiteit in een ziekenhuis erom vraagt dat alles en iedereen daarvoor wijkt. Als ik intensief met iemand in gesprek ben vanuit mijn geestelijke begeleiding en artsen doen bv hun ronde, dan wordt toch verondersteld dat, het gesprek dat ik op dat moment voer, hiervoor onderbroken dient te worden. Het belang van de arts en de feitelijke medische zorg voor de patiënt, zo wordt mij min of meer te verstaan gegeven, gaan in principe voor. De geestelijke begeleiding en pastorale zorg staan dan, al klinkt het misschien vreemd, toch op het tweede plan. Meestal maak ik hier geen punt van, maar het geeft wel aan hoe de onderlinge verhoudingen liggen.
Behalve dan op deze maandagochtend. Terwijl de verpleging meneer informeert over zijn naderende scan, berust ik al bijna in het, om die reden, moeten beëindigen van mijn begeleiding. Maar meneer neemt het woord en zegt tegen de verpleegster dat hij de scan pas over twee uur verwacht en dat hij nu in gesprek is met zijn geestelijk begeleider: ‘Kan de scan niet gewoon plaatsvinden op het aanvankelijke tijdstip?’ De verpleegster sputtert nog even tegen en begrijpt dan dat er een andere oplossing gevonden dient te worden omdat meneer voet bij stuk houdt door bij herhaling te zeggen dat hij ons gesprek niet wenst af te breken omdat hem ook dit van belang is.
Even later meldt de verpleging dat voor wat betreft de afspraak voor de scan, alles bij het oude blijft…

 

 

In Bennekom blijven…?  juli 2018


Ook aan het einde van ieders leven kunnen alle Bennekommers er voor kiezen om in Bennekom te blijven, als ze dat zelf echt willen tenminste. Op de Julianalaan 16 kennen we immers onze eigen begraafplaats waar zonder enige twijfel een waardige plek voor iedereen kan worden bereid.
In onze dominant, christelijk georiënteerde cultuur bestond tot een eeuw geleden nog geen keuze tussen begraven of cremeren. Enig zoekwerk levert op dat in Nederland in 1914 zelfs nog helemaal niemand werd gecremeerd. Tegenwoordig is dat wel anders. Na een enorme ontwikkeling loopt het aantal crematies in ons land inmiddels, ruim een eeuw later, op tot liefst 65%.
Vanuit het christendom met haar ‘Dag des Oordeels’ was begraven in plaats van cremeren eerder echter veel meer voor de hand liggend. Lijkverbranding hoort traditioneel gezien daarom meer thuis in andere, met name Aziatische culturen.
Ook Nederland verandert dus mee. In 2003 werden net zoveel mensen begraven als gecremeerd, 50% dus. Ieder mens mag tegenwoordig zelf kiezen. De persoonlijke levensbeschouwing speelt onmiskenbaar de belangrijkste rol in deze uiteindelijke keuze voor begraven of cremeren. Begraven kan gelukkig in Bennekom zelf, maar voor een crematie moeten we toch echt het dorp uit. En zeg eens eerlijk, heeft u hier al wel eens zelf, echt over nagedacht?
Tegenwoordig kunnen mensen ook nog kiezen voor een nieuw fenomeen, de natuurbegraafplaats. Een aantal Bennekommers kocht zodoende al eerder een graf op bv. Heidepol, de natuurbegraafplaats in Arnhem. Het stoffelijk overschot van mensen wordt dan onder de bomen en dus middenin de vrije natuur begraven: ‘ashes to ashes’, omdat deze graven ook helemaal niet meer geruimd worden na verloop van tijd. Het gaat hier om een vaste eigen plek dus.
Maar na een crematie is er dan altijd nog dat aller-, allerlaatste moment, immers wat doen we met de as van het stoffelijk overschot? In een sieraad dragen of dichtbij bewaren? En ook verstrooien kan voor de directe nabestaanden nog een heel bijzonder, allerlaatste intiem ogenblik zijn…

Al met al wijst deze moderne tijd ons op steeds meer keuzemogelijkheden.
Wat wordt het straks voor u, in Bennekom blijven of toch liever ‘verhuizen’?


Hoort en zegt het voort…      juni 2018

 

Het is alweer bijna drie jaar geleden dat er een spiritueel café in Bennekom werd geopend, het Café van Verdieping. Ons dorp is een plaats waar levensbeschouwing, religie en godsdienst door haar inwoners al sinds jaar en dag volop wordt beleefd. Meerdere kerken en genootschappen, met allemaal een specifieke eigen identiteit, getuigen daarvan. Bennekom lééft levensbeschouwelijk, zeker in deze meer traditionele zin van het woord, en dat doet het, God zij dank, al jaren.
In het najaar van 2015 echter kwam er door de oprichting van het Café van Verdieping ook ruimte en aandacht voor de moderne, meer hedendaagse spiritualiteit in ons dorp. En was het aanvankelijk nog de vraag of daar in Bennekom wel een ‘markt’ voor zou zijn, nu drie jaar later, kan die vraag volmondig, bevestigend worden beantwoord. Zonder ook maar iets aan de waarde van onze traditionele, religieuze cultuur te willen afdoen, toont het Café aan dat het in deze 21ste eeuw ook van belang is oog te hebben voor geestelijke – en spirituele ontwikkelingen die in déze tijd ontstaan en opgang doen.
De bezoekers die langzaam maar zeker de inbreng van het Café zijn gaan waarderen, vormen een totaal andere groep mensen dan diegenen die zich wekelijks verenigen in de bestaande kerken of levensbeschouwelijke verenigingen. De behoefte om in Bennekom bij levensvragen stil te staan vanuit een totaal andere invalshoek, is zo in de afgelopen drie jaar meer dan aangetoond. Ik denk bijvoorbeeld terug aan de avond waarop ‘Het zesde zintuig’ centraal stond. Het was helemaal uitverkocht, er kon geen mens meer bij. Of de avond waarop werd ingegaan op de vraag: ‘Is er leven na de dood?’ Opnieuw een volle zaal, net als bij ‘Medium Carmen’.
Bennekom zou Bennekom niet zijn als zij niet op deze succesvol ingeslagen weg voort zou gaan, zeker nu gebleken is dat ook het aanbod van het Café van Verdieping aansluit bij een levende behoefte van een steeds groter wordende groep dorpsgenoten.
Eigentijdse, moderne vormen van spiritualiteit verdienen inmiddels al langer een volwaardige plaats in onze maatschappij en ook Bennekom doet daarin dus mee.
Hoort en zegt het voort…

 

 

 

 Tarotfilosofie in Bennekom  april 2018

De Bijbelgordel, ook wel Biblebelt genoemd, is een aanduiding voor een vrij brede strook die door Nederland loopt vanuit Zeeland, over de provincie Gelderland heen, en verder door naar Overijssel. En ja, ook ons dorp Bennekom wordt hiertoe gerekend. Ik weet nooit zo precies of ik daar nu trots op dien te zijn of er juist afkerig van? Hoe is dat voor u? Vast staat in elk geval dat zeker vanuit deze gordel het Christelijk-culturele erfgoed in ons land goed wordt vertegenwoordigd. Ook veel inwoners van Bennekom zijn levensbeschouwelijk daarom heel actief en alleen dát al vind ik een groot goed. Levensbeschouwing hoort naar mijn mening namelijk onlosmakelijk bij het menselijk leven. Feit is echter wel, dat er naast de traditioneel Christelijke levensfilosofie in deze tijd ook steeds meer plek wordt opgeëist door en ingeruimd voor soortgelijke of juist andersoortige levensbeschouwingen, die in deze tijd immers net zo goed recht van bestaan hebben. De Tarotfilosofie is er daar één van. Het punt is echter wel dat het Christendom en de Tarot, op z’n zachtst gezegd, nooit echt een gelukkig huwelijk met elkaar hebben gehad, als er al van een huwelijk sprake was tenminste.
Maar in 2018 leven we in een andere tijd, ook in Bennekom.

 

Zonder licht, geen groei   maart 2018

 

Terwijl ik dit schrijf heeft zonet de dooi, de vorst in ons land weer verdreven en is het voorjaar aanstaande. Ik kan bijna niet wachten om weer mensen buiten te zien zitten bij ‘Eindeloos’ of ‘Het Oude Postkantoor’, want dat betekent dat de temperaturen het weer toelaten om de gezelligheid en het leven opnieuw buitenshuis te gaan zoeken. En ook de natuur roert zich dan zodat in de bossen in en rondom Bennekom de doorbraak van nieuw leven zich in alle toonaarden openbaart. De knoppen staan dan op springen en ook de bomen lopen weer volop uit. Wat zijn we zonder de zon? Wij mensen hebben juist in de afgelopen kille wintermaanden vaak weer zonnige vakantieplannen gemaakt en wie verheugt zich niet op de mooie dagen die komen gaan om ‘s avonds met de buurt of met vrienden tot laat buiten te zijn? Eigenlijk zou ik ook kunnen zeggen dat alle leven naar het licht toegroeit. Als de zon weer warmer wordt en krachtiger, trekt deze alle leven aan. Dan loopt de hele natuur weer uit, alles wordt groen en ook mensen zitten straks al snel weer als salamanders met hun gezichten naar het zonlicht gekeerd. Een leven in uitsluitend donker is niet aan ons besteed. Wij hebben van nature een intens verlangen naar licht, naar de zon. En ook in alle vakanties die komen gaan, hopen en verlangen we vooral ook naar een beetje warmte en mooi weer, want licht is leven en leven is groei. De natuur met alles wat daarbinnen leeft, kan dus niet zonder zonlicht. Licht dat ons van buiten verlicht en verwarmt, en misschien ook wel een beetje licht dat precies hetzelfde doet maar dan van binnenuit. Het licht van de zon dus enerzijds, als uitwendige levensbron, maar misschien verlangen we anderzijds ook wel intens naar een inwendige bron van licht en levenskracht die ons innerlijk dus verwarmt en doet oplichten en vanuit onze binnenkant ons zo kansen biedt tot innerlijke groei, – bloei en – ontwikkeling. Wel nu, één ding is in elk geval duidelijk: zonder licht, geen groei!

 

Is er leven na de dood?   februari 2018

Dit is een vraag die in mijn dagelijkse werk in Bennekom vaak centraal staat. Ik werk veelal met ouderen in onze dorpsgemeenschap en als mensen in de herfst van hun leven zijn, wordt de behoefte om over deze vraag na te denken steeds groter. Vaak hoor ik mensen dan zeggen dat er nog niemand is teruggekeerd uit de dood en dat we het antwoord op deze vraag dan ook nooit zeker zullen weten.
Vanuit onze menselijke vermogens is deze redenatie begrijpelijk. Wij leven vanuit onze vijf zintuigen immers tussen de grenzen van geboorte en dood en lijken van daaruit niet direct in staat om iets zinnigs over de periode van vóór onze geboorte of ná onze dood te kunnen vertellen.
Toch hebben alle wereldreligies weldegelijk een bijdrage geleverd ter opheldering van deze levensvraag. Het hangt er dus vanaf hoe u het leven beschouwt, of het antwoord zich laat raden of dat dit juist onderdeel blijft van een groot mysterie.
Voor humanisten is een leven ná de dood zeker niet vanzelfsprekend. Zij richten zich liever op een leven vóór de dood, zo luidt een van hun reclameslogans. Christenen en ook Joden zijn meer uitgesproken. Voor hen is er als vanzelfsprekend een voortbestaan. Agnosten zeggen dit soort vragen niet te kúnnen beantwoorden en voor atheïsten is dood, dood. Boeddhisten en Hindoes geloven in reïncarnatie en zeggen dus ‘JA’ als hen deze vraag gesteld wordt. En ook de modern spirituelen veronderstellen meestal een natuurlijk vervolg op dit aardse leven. Kortom, het is maar net vanuit welke levensfilosofisch perspectief en door wie deze vraag dient te worden beantwoord.