Het mysterie van de mens Voorbij Harari

09 oktober 2020


Rico Sneller

Wie of wat is de mens eigenlijk? Wie de boeken van Yuval Noah Harari of Dick Swaab leest, kan de schrik om het hart slaan. Binnenkort bestaat de mens in haar/zijn huidige vorm misschien niet eens meer, omdat we regelmatig worden ‘geüpdate’, of omdat onze genen zo zijn aangepast dat wij niet meer ziek worden, of slechts heel langzaam oud.

Toch is het de vraag of we uit het werk van Swaab of Harari wel een goed beeld krijgen van wie de mens is. Dat we het menselijk genprofiel steeds beter kunnen ontcijferen staat vast, maar wat is daarmee gewonnen? In hun speurtocht naar het wezen van de mens hebben diverse grote denkers het over een heel andere boeg gegooid. Velen benadrukken de betekenis van het bewustzijn (Gabriel Marcel) of zelfs de ziel (Ludwig Klages) van de mens. Anderen wijzen op de dialogische spanning waarin elk mens staat (Martin Buber) of zijn verhouding tot het niets (Cassirer, Plessner).

Wie met al deze aspecten kennis maakt, is niet alleen minder van slag van het materialistische mensbeeld dat Swaab of Harari impliciet uitdragen. H/zij beschikt ook over mogelijke criteria om na te denken over voorgenomen mens-verbeterende technieken binnen de wetenschap.

De bijeenkomsten zijn goed te volgen voor wie zich enige denkinspanning wil getroosten. Er is ruimschoots gelegenheid voor het stellen van vragen. Enige voorbereiding thuis is wenselijk maar niet noodzakelijk.

Programma

Eerste middag:

Inleiding. Crisis van de menselijke zelfkennis.

Leessuggestie: Claudia Bouteligier en Timo Slootweg (red.), Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit. Personalisme in recht en politiek, pp. 11-24.

Tweede middag:

Wie ben ik? Gabriel Marcel en de concrete existentie.

Leessuggestie: Rico Sneller, ‘Gabriel Marcel en het appel’, Mededelingen van de Levinas Studiekring XXIII, december 2018, 2-10 en/of Rico Sneller, ‘Fanaticism, terrorism, suicide terrorism. Some Marcelian perspectives’, in: Marcel Studies, Vol. 4, No. 1, 2019.

Derde middag:

Het onbewuste van de mens. Sigmund Freud.

Leessuggestie: Tatjana Kochetkova, Nelleke Canters & Rico Sneller, Pluraliteit van de levenskunsten, pp. 97-126.

Vierde middag:

De ziel van mens en wereld. Ludwig Klages.

Leessuggestie: Claudia Bouteligier en Timo Slootweg (red.), Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit. Personalisme in recht en politiek, pp. 117-134 of Tatjana Kochetkova, Nelleke Canters & Rico Sneller, Pluraliteit van de levenskunsten, pp. 127-142.

Vijfde middag:

De mens in dialoog. Martin Buber.

Leessuggestie: Claudia Bouteligier en Timo Slootweg (red.), Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit. Personalisme in recht en politiek, pp. 135-162.

Aanbevolen literatuur ter voorbereiding:

J. Sperna Weiland, De mens in de filosofie van de twintigste eeuw, Meulenhoff Boekerij 1999 (alleen antiquarisch).

Tatjana Kochetkova, Nelleke Canters & Rico Sneller, Pluraliteit van de levenskunsten, Antwerpen: Garant, 2018

Claudia Bouteligier en Timo Slootweg (red.), Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit. Personalisme in recht en politiek, Antwerpen: Gompel & Svacina, 2020.

Dr Rico Sneller, doceerde eerder aan de universiteiten van Utrecht, Leiden en Eindhoven. In 2005 kreeg hij de onderwijsprijs van de universiteit Leiden. Van zijn hand verschenen onder andere Het Woord is schrift geworden. Derrida en de negatieve theologie (Kampen 1998), Hoe het vlees weer Woord wordt. Ethiek tussen incarnatie en desincarnatie (Zoetermeer 2003), Wilde beesten in de filosofische woestijn. Filosofen over telepathie en andere buitengewone ervaringen (Utrecht 2013), Perspectives on Synchronicity, Inspiration, and the Soul (Newcastle 2020).

Dr Rico Sneller; e: h.w.sneller@gmail.com; t: 06 426 10 215


 

Deelnemers    minimaal 10

Tijd                  5 vrijdagmiddagen  14.30- 16.30 uur

Data                9,23 oktober,  6 , 20 november en 4 december 2020

Kosten             € 60/€ 80,-




Deel dit artikel





Video

Bekijk opnames.

Zoeken


Nieuwsbrief


Blijf op de hoogte en schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Een robot (of spam-script) Een mens
Volledige naam E-mailadres