Synchroniciteit of toeval

15 oktober 2021

Rico Sneller

Veel mensen kennen het wel: een onbegrijpelijke samenloop van omstandigheden zónder eenduidige oorzaak. Een voorbeeld: je ziet een ‘s avonds documentaire op TV over, bijvoorbeeld, Taiwan. De volgende dag krijg je een email van aan collega over een Taiwanees bedrijf dat zaken wil doen, en als klap op de vuurpijl meldt je zoon je ’s avonds dat hij een Taiwanese vriendin aan de haak heeft geslagen.

Carl Gustav Jung duidde dit soort gebeurtenissen aan als ‘synchroniciteitservaringen’. Hij noemde ze ‘acausaal’. Ze tarten immers de normale wetten van de causaliteit – en daarmee de wetenschap, die deze wetten als uitgangspunt neemt om verschijnselen te kunnen ‘verklaren’. Gek genoeg brengen juist synchroniciteitservaringen iets mee wat wetenschappelijk ‘verklaarbare’ gebeurtenissen niet kunnen: zin of betekenis, of minstens de suggestie daarvan. Volgens Jung wijzen synchroniciteitservaringen op een andersoortige, dieperliggende organisatie van het leven. Ze impliceren een verbondenheid tussen ons bewustzijn en de werkelijkheid daarbuiten.

In deze deze cursus volgt, zal meer inzicht krijgen in de beperktheid van onze kennis die op ‘verklaring’ en daarmee op ‘causaliteit’ berust. H/zij zal kennismaken met de verwevenheid tussen bewustzijn en wereld, tussen weten en zin. Diverse denkers zullen de revue passeren: niet alleen C.G. Jung en grote droomdenkers als Schopenhaueren Ludwig Klages, maar ook de Japanse filosoof YuasoYasua, de Franse denker Henri Bergson en de Zwitserse Max Picard (die laatste richt zich op fysiognomie, oftewel de interpretatie van gezichtsuitdrukkingen).

De bijeenkomsten zijn goed te volgen voor wie zich enige denkinspanning wil getroosten. Er is ruimschoots gelegenheid voor het stellen van vragen. Enige voorbereiding thuis is wenselijk maar niet noodzakelijk.


Programma

Eerste middag: Inleiding. Oorzaak en betekenis.

Leessuggestie: C.G. Jung, Synchroniciteit. Een beginsel van acausale verbondenheid. Rotterdam: Lemniscaat, 2000 (1976), pp. 7-33.

Tweede middag: Synchroniciteit en geheel.

Leessuggestie: C.G. Jung, Synchroniciteit. Een beginsel van acausale verbondenheid. Rotterdam: Lemniscaat, 2000 (1976), pp. 35-74.

Derde middag: Beelddenken en intuïtie.

Leessuggestie:Hein van Dongen,Bergson. Amsterdam: Boom, 2014, hst. 7.

Vierde middag: De ziel van mens en wereld.

Leessuggestie:

  • Claudia Bouteligier en Timo Slootweg (red.),Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit. Personalisme in recht en politiek, pp. 117-134, of
  • Tatjana Kochetkova, Nelleke Canters& Rico Sneller, Pluraliteit van de levenskunsten, pp. 127-142, of
  • Ludwig Klages, Persoonlijkheid. Inleiding in de karakterkunde.Gompel&Svacina 2020, pp. 7-27.

Vijfde middag: Fysiognomie. Het gezicht als synchroniciteit.

Leessuggestie: Rico Sneller, Perspectives on Synchronicity, Inspiration, andthe Soul. Newcastle: Cambridge Scholars, 20212, pp. 233-263.

Aanbevolen literatuur ter voorbereiding:

  • Rico Sneller, Perspectives on Synchronicity, Inspiration, and the Soul. Newcastle: Cambridge Scholars, 20212.
  • Tatjana Kochetkova, Nelleke Canters& Rico Sneller, Pluraliteit van de levenskunsten, Antwerpen: Garant, 2018.
  • Ludwig Klages, Persoonlijkheid. Inleiding in de karakterkunde. Inleiding en vertaling Rico Sneller Gompel&Svacina 2020.
  • C.G. Jung, Synchroniciteit. Een beginsel van acausale verbondenheid. Rotterdam: Lemniscaat, 2000 (1976).
  • Hein van Dongen, Bergson. Amsterdam: Boom, 2014.
  • Claudia Bouteligier en Timo Slootweg (red.),Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit.Personalisme in recht en politiek, Antwerpen: Gompel&Svacina, 2020.

Dr Rico Sneller, is betrokken bij de Mandeville Academy in Gouda en het Jungiaans Instituut in Nijmegen. Eerder doceerde hij aan de universiteiten van Utrecht, Leiden en Eindhoven. In 2005 kreeg hij de onderwijsprijs van de universiteit Leiden. Van zijn hand verschenen onder andere Het Woord is schrift geworden. Derrida en de negatieve theologie (Kampen 1998), Hoe het vlees weer Woord wordt. Ethiek tussen incarnatie en desincarnatie (Zoetermeer 2003), Wilde beesten in de filosofische woestijn. Filosofen over telepathie en andere buitengewone ervaringen (Utrecht 2013), Perspectives on Synchronicity, Inspiration, andthe Soul (Newcastle 20212).

Dr Rico Sneller; e: h.w.sneller@gmail.com; t: 06 426 10 215


 

Deelnemers    minimaal 10

Tijd                  5 vrijdagmiddagen  14.30- 16.30 uur

Data                15,29 oktober,  12,26 november en 17 december 2021

Kosten             € 60/€ 80




Deel dit artikel