29 en 22 maart

29 maart 2020


Dag lieve mensen,

Wat fijn dat u dit filmpje bekijkt. Het is best vreemd om in een bijna lege Ontmoeting via een camera tegen u te praten. Wij zijn daarom heel blij met uw reacties via de telefoon en per mail, want daardoor wordt het toch een wederzijds gebeuren. Bedankt dus voor uw berichtjes!

Vandaag zouden wij hier een prachtig muziektheaterprogramma van Zin op Zondag hebben, maar dat kan nu natuurlijk niet. Hopelijk lukt het om een mooi ander moment daarvoor te vinden.

Dat zou dus een lege zondagmiddag betekenen.

Als bestuur proberen we toch wekelijks iets te doen om contact met elkaar te houden en ook vandaag hebben we een kort programma voor u.

Ada Belt, muziekliefhebster, lid van de cantorij en lid van de muziekcommissie van Zin op Zondag zal een verhaal vertellen rond een muziekstuk dat voor haar een bijzondere betekenis heeft. U hoort haar zo.

De fleurige bloemen worden gebracht naar Siti van der Dussen ter ondersteuning.

Wij hebben in de afgelopen week velen van u gesproken en we merken dat u elkaar onderling heel goed weet te vinden. Er wordt veel gebeld, er worden kaartjes gestuurd, boeiende krantenartikelen en mooie gedichten uitgewisseld en er wordt hulp aangeboden. Ook nu weer blijkt hoe belangrijk we voor elkaar kunnen zijn. In dat licht steek ik de kaars aan.

Vriendschap

Vriendschap is niet te koop

en niet te huur

Het is een wederzijds geschenk

in ieder uur

Ik wens u veel plezier met het luisteren naar het verhaal van Ada.

Ada vertelt: Hoe iets ouds en daardoor nutteloos lijkend, nieuw “ leven”  voor een ander kan betekenen.

Ik ga u een geschiedenis vertellen dat  zo’n 100 jaar geleden begon.

Dat verhaal noem ik: hoe iets ouds dat al bijna was afgeschreven tot nieuw leven kwam.

In 1920 woonden er in Hoorn een gezin met 3 kinderen . De oudste, een meisje, met twee broertjes. De ouders waren muzikaal en zongen allebei in een koor, maar in hun jeugd “zat muziekles of een instrument er niet in”.

Het meisje had die muzikaliteit van haar ouders geërfd. Met nogal wat gereken is het haar ouders gelukt om haar wens, vioolles,  te vervullen. Heel jong een kwart viooltje, later een halve en later een volwaardige viool. Ze speelde in (wat ze toen noemden ) een strijkje en later in een amateur symfonieorkest.

Het meisje , Cato, werd volwassen en leerde in haar werk een jongeman Bouwe (van Friese komaf) kennen. Ze gingen samen naar concerten: de Mattheus, Beethoven, Händel en veel meer. U kunt het zelf invullen: het werd WAT met die twee. Liefde.

Een lastige periode want het werd oorlog en in 1943 trouwden ze. Ze kregen een dochter en nadat het vrede was twee jongens.Ook in dit gezin werd veel gezongen. Cato speelde de kinderliedjes op haar viool.Na de fase van ‘poesje mauw’  en ‘twee kleine kleutertjes’ werd ook ‘des winters als het regent, dan zijn de pa-aadjes die-iep ja diep’ gezongen . U kent het vast nog wel .

Moeder Cato speelde op haar viool, maar na de eerste twee maten ging ze een andere kant uit want die eerste twee waren “ geleend” van een klassiek muziekstuk: de Moldau van de Tsjechische componist Smetana. Dat was onderdeel  van een 6-delig symfonisch gedicht Ma Vlast   Mijn Vaderland.  Over muziekstuk en componist vertel ik later nog wat uitgebreider.

Het gaat over een reis langs de Rivier de Moldau vanaf de bron tot waar hij uitstroomt in de Elbe.Vader Bouwe die een fantastische  verteller was, beschreef de avonturen langs de Moldau, van de bronnen van twee stroompje die samen een rivier vormden, de jachtpartijen van ridders, de kastelen, stroomversnellingen, kathedralen en kastelen, de grote stad Praag en de ontmoeting en het opgaan in de rivier de Elbe.

Later kwam er een simpel draaitafeltje en was dit een van de eerste grammofoonplaten in het gezin. Ook zij zongen maar geen enkel kind wilde viool spelen.

De kinderen werden groter, er kwam een kleinkind en in 1995 overleed Bouwe, nog jong, begin 50.  Voor Cato een enorme klap.Ondanks het aandringen van de kinderen heeft ze daarna niet meer op haar viool gespeeld. Nadat ook zij op haar 69ste was overleden ging de viool mee naar de dochter. Inmiddels was ook aan haar kinderen het verhaal bij de muziek van Smetana de Moldau ” verteld. Dit keer was het een spannende tocht van een jongetje in een kano over de rivier.

De viool verhuisde mee  met het gezin van de dochter, onbespeeld.U begrijpt waarschijnlijk: dat meisje, die  dochter, dat ben ik. Een jaar of tien geleden heb ik mijn moeders viool eens laten zien aan een ‘deskundige’: ”Hmm, matige studieviool, hang hem maar aan de muur“ zei hij.Nou dat was het niet voor mij. De viool bleef in de zolderkast.

Oktober vorig jaar ontmoette ik bij vrienden in Culemborg een vioolbouwer die daar ook woont. Ik vertelde hem over de viool en zei: “niet geschikt voor een instrumentenfonds want voor aanstormende talenten moet het wel bijna een Stradivarius  zijn”.“Welnee”, zei hij, “ik knap snaarinstrumenten op voor een muziekinstrumentenfonds in Nieuwegein waar ze voor een heel klein huurprijsje instrumenten beschikbaar stellen aan talentvolle kinderen. Een huurprijsje want gebleken is er dan zorgvuldiger mee wordt omgegaan”.Ik kreeg het telefoonnummer en belandde zo bij een beroepsvioliste met de viool waarvan de snaren stuk waren en de haren van de strijkstok in flarden hingen. De viool was verpakt in de vioolkist van geperst karton met rood fluwelen voering die al 35 jaar bij mij was.

“Oh, zegt ze, “de kast is nog heel— en oh die heeft een mooie klank.Mogen we hem echt voor het fonds hebben?”Ze vertelde over een vader die zei: “mijn zoon  geen huurviool. Ik koop er wel een in China”.

Toen het kind blij met het prachtig uitziende ding bij de lerares kwam, probeerde die er iets mee, keek bedenkelijk en zei toen: “Hij ziet er heel mooi uit maar je kunt hem maar beter als decoratie aan de muur hangen”.

Ze vertelde dat de vioolbouwer die ik had ontmoet voor een zacht prijsje voor hen strijkinstrumenten restaureerde.

Ik naar huis en ik was heel benieuwd, maar het duurde even.

Half januari kreeg k een mail met een foto van een prachtige gerestaureerde viool. Met uitgebreide dank.

Ik werd er heel blij van. Op mama Cato haar viool wordt weer gespeeld, Dat zou ze fijn gevonden hebben. Zo leeft ze een beetje door. De viool geeft weer nieuw muziekleven aan een kind .

U begrijpt dat er bij het vertellen van dit verhaal heel veel dierbare en lieve herinneringen bij mij opkwamen. Aan mijn ouderlijk huis, aan mijn eigen toen nog complete gezin en aan de Moldau.

De Moldau

Má Vlast (Mijn Vaderland) is een cyclus van zes symfonische gedichten, geschreven in de periode 1874 – 1878 door de Tsjechische componist Bedřich Smetana. Het is een voorbeeld van programmamuziek.

In Má Vlast combineerde Smetana de vorm van het symfonisch gedicht – bedacht door Franz Liszt – met de idealen van de nationalistische muziek die men in Tsjechië kende in het einde van de 19e eeuw. Elk gedicht beschrijft een aantal aspecten van het landschap, de geschiedenis of de sagen en legenden van Bohemen.

Uitvoeringen van de complete cyclus zijn relatief zeldzaam, maar het tweede symfonische gedicht Vltava (De Moldau) behoort tot de meest gespeelde orkestwerken uit de periode van de romantiek.

Dit tweede gedicht, Vltava (De Moldau) is door Smetana geschreven tussen 20 november 1874 en 8 december 1874. Hij schreef het stuk eerst als een piano soloversie, en arrangeerde het later voor orkest. De première was op 4 april 1875.

Er wordt een tocht geschetst  door het Boheemse land langs de Vltava.

Aan het begin beschrijft een snel thema in de twee fluiten het geborrel van twee kleine bronnen. De stroompjes vloeien samen en vormen het begin van de rivier. Terwijl de rivier de Vltava door het bos stroomt, hoort u het geluid van een jachthoorn, en later verandert de muziek in een polka waarop gasten tijdens een bruiloft aan het dansen zijn. Via de dans van de waternimfen naderen we de hoofdstad Praag. De bekkens slaan en de trommels roffelen als het water de stroomversnellingen van St. Jan boven de stad bereikt. Het gedicht eindigt in een jubelende sfeer, als de Vltava door Praag heen stroomt en zich dan samenvoegt met de Elbe.

Zelf de muziek beluisteren?

Het kan niet anders dan dat u na het horen van dit verhaal van Ada zin heeft gekregen om het stuk zelf te gaan beluisteren. Dat kan! Hieronder vindt u twee links naar uitvoeringen.

Dit is het thema gespeeld door Berliner Phiharmoniker (duur drie min)

Dit is de orkestuitvoering door het Radio Philharmonisch orkest olv  Victor Urbanski (duur 14 min).

Geniet ervan!

Gedicht

Ten slotte een afsluitend gedicht van Gemma van der Krogt, speciaal voor dit moment geschreven.

Nieuw leven

Gebruikt genoten,verstoten,hangt het treurend,wachtend op nieuwe nuttigheid

licht, maar onzeker zoekend naar expressie van het ik

wacht het op de kans,een nieuwe lente komt

een ontmoeting van hart en ziel,zien en geraakt

blijheid stroomt,nieuw leven gevend aan beiden

Namens Ada, Rien en het bestuur wensen wij u alle goeds

Viering 22 maart



Deel dit artikel





Zoeken


Nieuwsbrief


Blijf op de hoogte en schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Een robot (of spam-script) Een mens
Volledige naam E-mailadres