12 juli Roos van Doorn

12 juli 2020

Thema ‘Spelen’

 

 

Met dank aan alle mensen die filmpjes opgestuurd hebben of gefilmd wilden worden tijdens hun spel!   Babette, Sam, Loïs en Stephan uit de gespreksgroep Jong & Volwassen ofzo, dank voor de filmpjes en het gesprek over ‘Spelen’.

Piano: Rien den Arend      Zang: Hester Birnie, Ine Melse, Taco IJzerman, Roos van Doorn

Welkom: Esther Bierhaus  Kaarstekst: Hester Birnie

Camera: Stanny van Barneveld, Roos van Doorn  Montage: Roos van Doorn

Mededelingen 

De bloemen zijn bezorgd bij Rineke en Aris Graveland

Elke maandag is er de mogelijkheid om de viering van zondag na te bespreken met elkaar.

Aanmelden bij roosvandoorn@tele2.nl

12, 18 en 19 juli van 14.00-17.00 uur is de Zomertentoonstelling van Gemma van der Krogt,

schilderijen en haar nieuwe gedichtenbundel Uit hart en ziel

Je kunt elk heel en half uur een tijd reserveren : mail@echtgemma.nl

Kaarstekst:

Spel geeft het leven kleur en glans,

het zorgt, naast ernst, voor een goede balans

Doe als de kinderen mee met de dans.

Introductie

“De maatschappij verernstigd! We spelen niet genoeg!” Dat schreef Johan Huizinga 80 jaar geleden. Het zette mij aan het denken. Hoe is het nu. Spelen we genoeg? Of juist teveel? Hoe zit het met onze dartelheid, het fladderen, versus de ernst in het leven, de sfeer van statigheid die soms rondom filosofie en levensbeschouwing kan hangen.

Spelen we genoeg? Thuis ? En bij de Vrijzinnigen? En als je helemaal opgaat in je spel, wat ‘bezielt’ je dan?

Lied nr 11 Zomerlied uit Op Vleugels van Verlangen

Een vlinder fladdert in het veld, Het is of zij in ernst vertelt

Dat dartelheid de mensen van Hun levenslast bevrijden kan.

De zomer zindert om mij heen Zodat ik trillingen verneem

Die verder reiken dan ik zie: De golven van de Ademzee.

De zon ontdooit mijn stroeve huid,Zij toont zichzelf ten voeten uit

En maakt dat ook mijn eigen ziel In volle glorie stralen wil

Lezing

Fladderen,’ vroeg de zwaan aan de vlinder, ‘hoe doe je dat toch? Dat probeer ik nou zo vaak.’ Hij steeg op van de grond aan de oever van de rivier en probeerde te fladderen, maar het leek nergens op. ‘Pas maar op,’ zei de vlinder. ‘Straks stort je nog neer.’ Mistroostig ging de zwaan weer zitten. ‘Ik begrijp er niets van,’ zei hij. ‘En toch is het heel eenvoudig,’ zei de vlinder. Hij fladderde even om de zwaan heen en ging op de top van een grasspriet zitten. De zwaan liet zijn hoofd in zijn veren zakken en keek somber naar de grond. ‘Je moet eerst je gedachten laten fladderen, zwaan,’ zei de vlinder. ‘Dan pas jezelf.’ De zwaan zweeg. Hij wist niet of hij nu boos zou worden of verdrietig of onverschillig. ‘Kijk,’ zei de vlinder, ‘je denkt aan honing, hm lekkere honing, en dan meteen daarna denk je aan boomschors en dan aan het nijlpaard en dan aan kroos, aan een krukje, aan zand, aan een schaar, aan rozen, het geeft niet wat, als je maar meteen aan iets anders denkt als je ergens aan denkt…’ ‘Dan kan ik niet,’ zei de zwaan, wiens gedachten altijd statig waren alsof zij langs lange lanen schreden en slechts met vaste tussenpozen minzaam knikten naar oude herinneringen. ‘Nee,’ zei de vlinder. ‘Maar je kunt het wel leren.’ En zo, op die warme, wolkeloze dag, aan de oever van de rivier, kreeg de zwaan les van de vlinder. Hij leerde van de hak op de tak te springen, rommelig te zijn, nooit iets zeker te willen weten, maar ook nooit iets over te slaan. ‘Iets is niets,’ zei de vlinder. ‘Dát wel. Maar alles is wel alles.’ ‘En niets?’ vroeg de zwaan. ‘Dat zei ik net,’ zei de vlinder. ‘Dat is iets.’ Er vielen gaten in de gedachten van de zwaan, flarden raakten er los en woeien weg, en tegen het eind van de middag was niet een van zijn gedachten meer statig of recht. Met grote ogen keek hij om zich heen, zijn hart bonsde, en toen de vlinder hem opeens een duw gaf sprong hij op en fladderde hij rond, totdat hij op de grond viel.
‘Au,’ zei hij. Maar hij lachte. ‘Zie je wel!’ zei de vlinder. ‘Nu kun je misschien nooit meer over de horizon verdwijnen of boven de wolken opstijgen, en ook zul je misschien nooit meer urenlang kunnen doorvliegen. Maar je kunt fladderen!’ De zon ging juist onder en samen fladderden zij rond door de dunne avondnevels. Zij doken onder een paardenbloem door, beschreven lussen tussen de takken van de wilg en wensten elkaar ten slotte geluk met alles. ‘Wat was alles ook maar weer?’ vroeg de zwaan, terwijl hij een scherpe bocht nam en rakelings langs een klaproos scheerde. ‘Alles,’ zei de vlinder.‘O ja!’ zei de zwaan. ‘Hoe kon ik dat nou vergeten.’

Overweging:

“Ik kan nu de kastelen maken waar ik als kind alleen maar van droomde“ . Een grote landelijke krant kopte dit boven een artikel.

Wat blijkt, steeds meer volwassenen spelen met lego! Getuige ook het tv-programma Legomasters wat afgelopen voorjaar in Nederland veel kijkers trok.

Ik was bezig met Johan Huizinga’s gedachten over de Spelende Mens en ik vroeg me af hoe Johan Huizinga dit zou hebben gevonden.

Hij heeft ‘spel’ heel hoog zitten, het is iets nobels. En om dat te kunnen begrijpen moeten we ook weten wat hij niet onder ‘spel’ verstond. Spelen gaat niet om geldelijk gewin, om winst maken. Spelen heeft geen direct nut. Als het nut heeft, heeft spelen geen zin meer. Spelen is ook niet de snelle en tijdelijke bevrediging van de behoefte aan banale verstrooiing. Spelen betekent niet je kinderachtig gaan gedragen. Kinderachtigheid is te herkennen aan een gebrek aan humor, onverdraagzaamheid tegenover niet-groepsgenoten, het verheerlijken van winnaars en het naar beneden halen van verliezers.

Dat is het allemaal niet.

Wat is het wel?

Ik waagde me, in het kader van enig praktijkonderzoek rondom deze viering, weer eens op een trampoline. Dat was eerst even eng, maar toen ik door dat rare gevoel in mijn buik heen was, begon ik weer lol te krijgen in het opveren. Vergeleken bij de kinderen met wie ik speelde had ik de natuurlijke souplesse van een zak aardappelen, maar van binnen voelde het geweldig! Je wordt er gewoon vrolijk van. Het is een beetje vliegen, een beetje eng en heel veel leuk.

Het is eigenlijk het laten stromen van pure levenslust, levensenergie.

Ik kan het iedereen aanraden, ga voor zover je lichaam het toelaat, eens wat vaker op de trampoline, van de glijbaan of op de schommel. Gun jezelf weer eens de ervaring van het pure plezier van de beweging. Draai weer eens een nutteloos rondje op je bureaustoel.

Misschien denkt u nu: hoho Roos, jij heb makkelijk praten, hoe moet ik dat doen met mijn oude botten? Maar er zijn natuurlijk veel meer manieren van spelen dan alleen bewegingsspelletjes. We hadden het al over lego, en in die lijn, puzzelen, knutselen, miniatuurtjes bouwen. Je hebt spelletjes zoals bridgen, pingpong. Je kunt jongleren met sinaasappels van de fruitschaal. Of naar het theater voor rollenspel. Doe iets waar je even helemaal in op kunt gaan, zonder dat het nut heeft.

Het paradoxale aan spelen is dat je het niet te ernstig moet nemen -het is maar een spelletje-, maar ook weer niet te weinig ernstig. Want dan heb je geen spel! … Die balans bewaren, dat gaat wel eens mis. Als je het spel té ernstig neemt, verwar je de werkelijkheid met de wereld van het spel. En die moet je uit elkaar zien te houden.

Spelen is heel even vertoeven in een andere werkelijkheid. Met elkaar of met jezelf spreek je af wat de regels zijn en daarbinnen kun je dingen uitproberen die je in het dagelijks leven niet zou doen of durven. Je kunt ‘in de gevangenis’ terecht komen, ‘veel geld winnen’ en ‘huizen bouwen’. Je kunt jezelf uitdagen, die ander plagen of helpen.

Binnen die ruimte, even los van de beperkingen en ernst van alle dag, kun je overgave voelen, creativiteit die loskomt, vrijheid, spanning, verbeeldingskracht, opgetild worden. En hoewel het spel niet echt is, is de energie die je ervaart, de ruimte, de overgave, wél echt.

“Religie is eigenlijk ook spelen”. Dat zegt hoogleraar religieuze en symbolische antropologie Andre Droogers. Een spannende filosofische denkoefening. “Religie is spelen met antwoorden op levensvragen. En dat spel wordt in volle ernst gespeeld, het gaat om serieuze vragen, persoonlijk geluk en hoe samen te leven met anderen. “

Dit spel kan bij ‘kinderachtigheid’ ook leiden tot conflicten, als je het spel té ernstig neemt, als humor ontbreekt, als er teveel wij en zij -denken ontstaat, als het alleen maar een kortstondige vlucht is.

Maar in zijn meest pure vorm is het een nobel spel, waarin we, met elkaar, een werkelijkheid oproepen waarin iets belangrijks te ervaren is . Iets van levenszin, ruimte, stilte die op een bepaalde manier geladen is.

“Een speelse vorm van spiritualiteit houdt zingeving vrij en open,” zegt Andre Droogers. Daar voel ik wel wat voor. Laten we vooral de levenslust en de zin door onze rituelen laten stromen. Laten we de humor bewaren en onszelf en de vormen die wij bedacht hebben daarin niet te serieus nemen, en tegelijkertijd het spel in volle overgave spelen. Het gaat niet om het spel, maar om wat je daarin kunt ervaren. Laten we het noemen: de werking van de Geest van God. Laten we het noemen: levenslust, ruimte en zin.

Spelen. Aan de keukentafel of in de kerk: soms is het tijd om al te grote statigheid los te laten en ons maar weer eens te oefenen in fladderen.

Ik wens u een zonnige, vrijmoedige zomer,

Amen.

 

Lied: Here comes the sun- the Beatles

Little darling, it’s been a long cold lonely winter

Little darling, it feels like years since it’s been here

Here comes the sun, here comes the sun

And I say- it’s allright

Little darling, the smiles returning to their faes

Little darling, it seems like years since it’s been here

Here comes the sun, here comes the sun

And I say- it’s allright   Sun, sun, sun, here it comes

Little darling, I feel the ice is slowly melting

Little darling, it seems like years since it’s been clear

Zegen

Blijf alert op hoe de dingen werkelijk zijn

Wees trouw aan wat voor jouw ten diepste waar is

Wees zo moedig als je kunt, wees sterk, En moge alles wat je doet, gedaan worden ui



Deel dit artikel





Video

Bekijk opnames.

Zoeken


Nieuwsbrief


Blijf op de hoogte en schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Een robot (of spam-script) Een mens
Volledige naam E-mailadres